Μπορεί να έχετε ακούσει μια ιστορία κάπου ανάμεσα σε ψυχολογικό πείραμα και αστικό μύθο, για πέντε πιθήκους μέσα σε ένα κλουβί.
Στη μέση του κλουβιού υπάρχει μια σκάλα με ένα τσαμπί μπανάνες στην κορυφή.
Κάθε φορά που ένας πίθηκος ανεβαίνει για να τις πάρει, οι “ερευνητές” καταβρέχουν όλους τους πιθήκους με κρύο νερό.
Η ομάδα μαθαίνει γρήγορα και κάθε φορά που κάποιος προσπαθεί να ανέβει τη σκάλα, οι υπόλοιποι τον τραβούν κάτω. Σύντομα, κανείς δεν την πλησιάζει.
Στη συνέχεια, οι ερευνητές αρχίζουν να αντικαθιστούν τους πιθήκους, έναν τη φορά. Ένας νέος πίθηκος μπαίνει στο κλουβί, βλέπει τις μπανάνες και πάει προς τη σκάλα — μόνο και μόνο για να τον τραβήξουν κάτω οι υπόλοιποι. Δεν γνωρίζει τον λόγο. Κανείς δεν του τον εξηγεί. Απλώς μαθαίνει τον κανόνα.
Με τον καιρό, όλοι οι αρχικοί πίθηκοι έχουν αντικατασταθεί. Κανένας από αυτούς που είναι στο κλουβί δεν έχει δεχτεί την ψυχρολουσία.
Κι όμως, αν κάποιος πλησιάσει τη σκάλα, οι υπόλοιποι τον εμποδίζουν.
Γιατί;
Επειδή έτσι γίνονται τα πράγματα εδώ.
Όπου κλουβί, βλέπε Revit
Αν έχετε δουλέψει καιρό σε ένα αρχιτεκτονικό γραφείο, πιθανότατα έχετε δει κάτι παρόμοιο — απλώς με λιγότερες μπανάνες και περισσότερα Central Models.
Κάπου στο παρελθόν του γραφείου δημιουργήθηκε ένας κανόνας για το Revit.
Ίσως τότε να ήταν απολύτως απαραίτητος. Ίσως ένα μοντέλο να παρουσίασε σοβαρό πρόβλημα. Ίσως κάποιος να έχασε ένα ολόκληρο Σαββατοκύριακο προσπαθώντας να επαναφέρει ένα κατεστραμμένο αρχείο ή ένα ζήτημα coordination να εμφανίστηκε στη χειρότερη δυνατή στιγμή.
Ο κανόνας παρέμεινε. Το πλαίσιο μέσα στο οποίο δημιουργήθηκε, όμως, ξεχάστηκε.
Κι έτσι ακούμε φράσεις όπως:
«Μην πειράζεις αυτό το workset.»
«Δεν μετονομάζουμε τα views.»
«Δεν χρησιμοποιούμε model groups.»
«Δοκιμάσαμε κάποτε το Dynamo. Δεν το ξαναδοκιμάζουμε.»
Όχι πάντα επειδή κάποιος μπορεί να εξηγήσει με σαφήνεια τον κίνδυνο, αλλά επειδή κάποτε κάτι πήγε στραβά.
Και, όπως στην ιστορία με τους πιθήκους, η ομάδα αρχίζει να εφαρμόζει τον κανόνα χωρίς να εξετάζει την χρησιμοτητα του.
Όταν οι συνήθειες επιβιώνουν περισσότερο από τα προβλήματα
Workflows σχεδιασμένα για εκδόσεις του Revit πέντε χρόνια πίσω, των οποίων τον λόγο ύπαρξης δεν θυμάται πλέον κανείς.
Πολύπλοκα families που δημιουργήθηκαν για να αντιμετωπίσουν προβλήματα τα οποία ίσως δεν υπάρχουν πια.
Χειροκίνητες διαδικασίες που συνεχίζονται, επειδή η αυτοματοποίηση εξακολουθεί να θεωρείται ριψοκίνδυνη.
Το μοντέλο εξακολουθεί να λειτουργεί — τεχνικά. Είναι όμως πιο βαρύ, πιο αργό και πιο ευαίσθητο απ’ όσο χρειάζεται.
Όχι απαραίτητα επειδή το απαιτεί το Revit, αλλά επειδή έτσι έχει μάθει να λειτουργεί το γραφείο.
Η κουλτούρα συχνά έχει μεγαλύτερη επιρροή από το λογισμικό.
Η σταδιακή απώλεια της περιέργειας
Συνήθως μπορούμε να αναγνωρίσουμε τη στιγμή που αυτή η κουλτούρα μεταδίδεται.
Ένα νέο μέλος μπαίνει στην ομάδα. Έχει περιέργεια, αυτοπεποίθηση και διάθεση να αμφισβητήσει δημιουργικά όσα θεωρούνται δεδομένα.
«Γιατί δεν το αυτοματοποιούμε;»
«Θα μπορούσε αυτό να γίνει parameter;»
«Υπάρχει συγκεκριμένος λόγος που γίνεται χειροκίνητα;»
Στην αρχή, οι ερωτήσεις ακούγονται. Στη συνέχεια, μπορεί να αντιμετωπίζονται με επιφύλαξη. Τελικά, ένα απλό «εδώ δεν το κάνουμε έτσι» αρκεί για να περάσει το μήνυμα.
Το κρύο νερό δεν είναι πλέον crashes αλλά η αντίδραση της ομάδας.
Και όταν το νέο μέλος μάθει αυτό το μάθημα, υπάρχει μεγάλη πιθανότητα να το μεταδώσει και στον επόμενο που θα κάνει την ίδια ερώτηση.
Πώς αλλάζει το μοτίβο
Αυτό δεν σημαίνει ότι πρέπει να καταργήσουμε τα standards ή να αφήσουμε τον καθένα να δουλεύει όπως θέλει.
Σημαίνει ότι χρειάζεται να κάνουμε λίγο συχνότερα μια απλή, αλλά σημαντική ερώτηση:
Γιατί υπάρχει αυτός ο κανόνας;
Κάποια πράγματα εξακολουθούν να έχουν ρίσκο. Ας το εξηγήσουμε καθαρά.
Κάποια είχαν ρίσκο στο παρελθόν. Ας τα δοκιμάσουμε ξανά με ελεγχόμενο τρόπο.
Κάποια ίσως δεν ήταν ποτέ πραγματικά επικίνδυνα — ήταν απλώς άγνωστα.
Αν τα Revit standards δεν μπορούν να εξηγήσουν τον σκοπό τους, κινδυνεύουν να μετατραπούν από standards σε φολκλόρ. Να επαναλαμβάνονται και να διατηρούνται πολύ μετά τη στιγμή που ξεχάστηκε ο αρχικός λόγος δημιουργίας τους.
Η σκάλα είναι ακόμη εκεί
Και οι μπανάνες επίσης.
Αν, όμως, κανείς δεν μπορεί να δοκιμάσει να ανέβει — και να εξηγήσει τι συνέβη όταν το έκανε — η ομάδα θα συνεχίσει να αποθαρρύνει κάθε νέα προσπάθεια.
Όχι από κακή πρόθεση, ούτε από έλλειψη ικανότητας.
Απλά επειδή κανείς δεν θυμάται πλέον ποιος άνοιξε το κρύο νερό — και γιατί.